Hoe krijg je Gonorroe?

Hoe krijg je Gonorroe?

Samen met Chlamydia staat Gonorroe al jaren steevast in de top van meest voorkomende SOA’s. Hoewel de SOA veel minder vaak voorkomt dan Chlamydia wordt ie jaarlijks toch zo’n 6.000 keer geconstateerd door huisartsen en GGD’s. Ook bij Openlab vinden we geregeld Gonorroe, vaak in combinatie met Chlamydia. Hoogste tijd om eens te kijken hoe je Gonorroe oploopt en wat de vervolgstappen zijn.

Gonorroe

Ook vaak aangeduid als druiper. En niet zonder reden. Gonorroe zorgt voor afscheiding uit de penis of vagina, en overigens ook uit de anus als de Gonorroe zich daar bevindt. De pus is vaak geel-groen en kan onfris ruiken. Mannen voelen vaak iets van Gonorroe maar lang niet altijd. Vrouwen merken er vaak niets van. Gonorroe wordt het meest gevonden bij homomannen. De SOA wordt veroorzaakt door een bacterie; de Gonokokken bacterie. Net als bij Chlamydia nestelen de bacteriën zich in de slijmvliezen.

Kans

Over de kans op besmetting lijkt meer onderzoek gedaan te moeten worden. Maar de besmettingskans kan oplopen tot 50 procent. Dit houdt in dat als jij onveilige seks hebt met iemand die al Gonorroe heeft de kans 50 procent is dat jij ook Gonorroe krijgt. Daarmee is Gonorroe dus erg besmettelijk. De kans lijkt groter te zijn dat een man Gonorroe overdraagt naar een vrouw dan andersom.

Hoe loop je gonorroe op?

Net als alle andere SOA’s kan je Gonorroe oplopen door onveilige seks te hebben met iemand die al Gonorroe heeft. Onveilige seks houdt vaginale, anale en orale seks in. Bij vrouwen wordt de SOA minder gevonden dan bij mannen en zoals gezegd wordt Gonorroe het meest vastgesteld bij homomannen. Daar zit de infectie dan vaak ook anaal. Een anale test is noodzakelijk om die infectie op te sporen en te behandelen.

Testen

Testen op Gonorroe is eenvoudig. De analyse wordt uitgevoerd op basis van urine, vaginale en/of anale swab. Ook kan de keel ‘geswabd’ worden. De test detecteert de Gonokokken bacterie. Wordt deze bacterie gevonden? Dan test je positief en dien je behandeld te worden. De test is gelukkig zeer betaalbaar en wordt vaak in combinatie met Chlamydia aangeboden.

Je dient alle lichaamslocaties te testen waar je mogelijk risico loopt. Dit houdt genitaal in maar vaak ook anaal. Een homoman dient altijd ook anaal te testen. Alleen een genitale test kan ervoor zorgen dat een anale infectie gemist wordt. Test je genitaal negatief en anaal niet, dan wordt er wellicht ten onrechte negatief getest. Alle locaties moeten getest worden! Omdat Gonorroe, net als Chlamydia overigens, vaak geen klachten geeft, is testen de enige manier om zekerheid te krijgen. Meer dan 5 (onveilige) sekspartners per jaar? Test je dan zeker eens per jaar.

Behandeling

Gonorroe is in Nederland goed te behandelen, gelukkig maar. Dit is namelijk niet overal zo. Gonorroe wordt behandeld met antibiotica. Steeds vaker blijken de Gonorroe bacteriën resistent te zijn geworden. Dit komt onder andere door overmatig antibioticagebruik. In Nederland gebruiken we relatief weinig antibiotica waardoor resistentie (nog) geen heel groot probleem is. De antibiotica kan geslikt worden maar wordt ook steeds vaker als injectie toegediend. Onbehandeld kan Gonorroe voor ontstekingen zorgen, denk aan ontstekingen aan de ballen, prostaat of eileiders. Bovendien geef je de SOA natuurlijk ook weer door als je je niet laat behandelen.

Na behandeling is de Gonorroe-infectie weg. Je bent dan genezen. Weliswaar kun je Gonorroe daarna gewoon weer oplopen. Er treedt geen immuniteit op. De antibiotica wordt voorgeschreven door huisarts of GGD en kan je vaak zelf ophalen bij de apotheek.

Ook Chlamydia en Syfilis moeilijker te behandelen

Ook Chlamydia en Syfilis moeilijker te behandelen

Het is niet alleen Gonorroe dat moeilijker te behandelen wordt. Gonorroe wordt resistent voor bepaalde antibiotica en inmiddels zijn er nieuwe richtlijnen van toepassing om de behandeling van de SOA efficiënter te maken. Maar behalve Gonorroe blijken nu ook Chlamydia en Syfilis in sommige gevallen lastiger behandelbaar.

Het gaat om bepaalde ‘superbacteriën’ die niet aanslaan op de antibiotica. Vooral in armere landen levert dit problemen op. Omdat antibiotica voor veel aandoeningen wordt gebruikt, bestaat de kans dat iemand resistent wordt. De bacteriën zijn dan eigenlijk gewend aan de antibiotica en daardoor heeft het middel geen effect meer. Op dat moment ben je onbehandelbaar voor een wellicht simpele bacteriële infectie. Het is dus noodzakelijk dat antibiotica nieuwe bestanddelen bevat maar vooral dat het niet te pas en te onpas wordt gebruikt. In Nederland bestaan er gelukkig campagnes om het gebruik in betere banen te leiden.

Chlamydia

Inmiddels worden steeds meer Chlamydia-gevallen gemeld die niet te behandelen zijn met antibiotica. De WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) bracht dit zorgelijke nieuws naar buiten en heeft er inmiddels nieuwe richtlijnen voor geschreven. Chlamydia komt zeer veel voor en kan onbehandeld wordt grote problemen zorgen. Zo kunnen vrouwen er onvruchtbaar door worden.

In Nederland zijn behandelingen gelukkig nog effectief. Hoewel Gonorroe-resistentie hier ook op de agenda staat. Toch wordt het aantal behandelopties steeds kleiner.

Syfilis

Ook Syfilis laat zich in sommige delen van de wereld lastig behandelen. In Nederland komt deze SOA relatief weinig voor, hoewel ie de laatste jaren vaker wordt gevonden. Vooral in de homowereld komt deze geslachtsziekte nogal eens voor.

Ian Askew, hoofd seksuele gezondheid bij de WHO, zei dat Chlamydia, Gonorroe en Syfilis grote problemen veroorzaken voor de publieke gezondheid wereldwijd. Het gaat om miljoenen personen die langdurig ziek zijn en worden, en in sommige gevallen zelfs sterven. “Behandel deze SOA’s met de juiste antibiotica, in de juiste dosering en het juiste moment om de verspreiding te verminderen. Een manier om dat te doen, is om bepaalde regionale verschijnselen te onderzoeken en hierop in te spelen met de behandeling”, aldus Askew.

Samen met dit nieuws zet de WHO condoomgebruik weer hoger op de agenda. Want voorlopig blijft dit middel de enige preventieve methode om alle SOA’s te voorkomen. Vooral in arme landen is nog veel te winnen op het gebied van condoomgebruik.

Wordt Gonorroe straks anders behandeld?

Wordt Gonorroe straks anders behandeld?

Dit zit er dik in. De SOA wordt namelijk steeds vaker resistent voor de huidige antibiotica waardoor de drager moeilijker te genezen wordt. In het slechtste geval is Gonorroe niet meer te behandelen. In Nederland loopt het gelukkig nog niet zo’n vaart maar elders in de wereld zijn er al meldingen van onbehandelbare Gonorroe. De WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) bracht vorige week nieuwe richtlijnen naar buiten over de behandeling van de SOA.

Het gebruik van Chinolonen, een soort antibioticum, wordt niet langer aangeraden. Gonorroe wordt resistent voor deze stof. De nieuwe richtlijnen suggereren het combineren van antibiotica met het behoud van ‘oudere’ antibiotica als Gentamicine en Spectinomycine. In Nederland bestaat de Gonorroe-behandeling al langer uit een combinatie waarbij geslikt en geïnjecteerd wordt. Dit om resistentie te voorkomen.

De WHO richtlijnen focussen vooral op armere landen. Hier wordt weinig tot geen onderzoek gedaan en blijven behandelingen jarenlang hetzelfde. In Nederland bestonden al nieuwe richtlijnen om van Gonorroe af te kunnen komen.

Gonorroe-infecties

Wereldwijd raken er jaarlijks zo’n 80 miljoen mensen geïnfecteerd met Gonorroe. Klachten zijn vaak pusvorming (de druiper) en pijn aan de geslachtsdelen.  Maar vaak blijven klachten ook helemaal uit. Onbehandeld kan de SOA leiden tot onvruchtbaarheid en in enkele gevallen zelfs tot infecties aan de hersenen.

In Nederland komt Gonorroe veel voor. De meest voorkomende SOA is Chlamydia.

Gonorroe reageert steeds vaker niet op antibiotica

Gonorroe reageert steeds vaker niet op antibiotica

Het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) maakte zojuist bekend dat het percentage Gonorroe-infecties dat niet reageert op antibiotica is gestegen met 400 procent. Het gaat dan om het antibioticum azithromycin. In ons land wordt Gonorroe voornamelijk met ceftriaxon behandeld.

Er begint nu bezorgdheid te ontstaan over het aantal beschikbare behandelingen en de effectiviteit ervan. Uiteraard moet voorkomen worden dat Gonorroe onbehandelbaar wordt. Gonorroe wordt in groeiende mate resistent voor de huidige antibiotica. Ook in Nederland is de resistentie een probleem aan het worden. In ons land wordt Gonorroe steeds vaker al behandeld met een combinatie van kuur en injectie. Op dit moment blijkt dit nog voldoende effectief.

Robert Kirkcaldy, als epidemioloog verbonden aan het CDC, waarschuwt dat Gonorroe steeds lastiger te behandelen is en dat er nieuwe methoden ontwikkeld moeten worden. Hij ziet in de data een vroege indicatie voor resistentie. Gonorroe heeft het opmerkelijke vermogen te muteren en zo de behandeling als het ware te omzeilen. In de VS zijn er jaarlijks een kleine miljoen nieuwe Gonorroe-infecties. Hiervan wordt zo’n 50 procent opgespoord. Bij de rest is de SOA sluimerend aanwezig, wordt niet behandeld en dus doorgegeven.

Stijgend aantal infecties

Het aantal infecties in de VS stijgt. Vooral onder jongeren lijkt er minder getest te worden op SOA’s.  In Nederland stijgt het aantal infecties ook. Vooral onder homomannen is de laatste vijf jaar een stijging waar te nemen.  In 2015 testte zo’n 11 procent van de MSM-populatie (mannen die seks hebben met mannen) positief, zo blijkt uit cijfers van het RIVM.

De resistentie in de VS wordt geweten aan het overmatig gebruik van antibiotica. In sommige landen is antibiotica eenvoudig te verkrijgen en wordt het te pas en onpas gebruikt. In Nederland is men minder scheutig met het voorschrijven en is antibiotica niet zonder recept te verkrijgen, iets wat nu positief uitpakt als het over resistentie gaat.