HIV-thuistest bij Belgische apotheek

HIV-zelftest bij Belgische apotheek

Eerder HIV opsporen en zo het aantal infecties terugdringen, dat is het doel. En daarom zijn er vanaf vandaag HIV-zelftesten bij de apotheek te koop. In België wel te verstaan. Onze zuiderburen zetten in op vroege detectie van het HIV virus door een zelftest in te zetten die met bloed het virus kan aantonen. En dit is nodig. Want dagelijks krijgen zo’n 3 mensen HIV in België en een kleine 20 procent lijkt zelf niet te weten dat hij/zij HIV heeft. Testen op HIV moet dus.

‘Vanaf woensdag kan je in de apotheek voor zo’n 25 euro een zelftest kopen’, zegt haar woordvoerster Els Cleemput. ‘Het volstaat om bloed te prikken in de vinger of een uitstrijkje te nemen in de mond. Als het resultaat ­positief is, moet je naar een dokter voor onderzoek. Pas dan weet je honderd ­procent zeker of je besmet bent.’ Het lijkt er dus sterk op dat de zelftest als eerste indicatie wordt gebruikt. Bij positief resultaat volgt een uitgebreid laboratoriumonderzoek dat uitsluitsel geeft. Het gaat om een VIH-zelftest van het Franse bedrijf Autotest Santé.

Zelf testen

De Vlaamse minister De Block is bezig met een wetsvoorstel om het mogelijk te maken op HIV te testen zonder tussenkomst van een arts. Zo zouden meer mensen betrokken kunnen worden bij HIV preventie, denk aan social werkers of medewerkers van een gemeente. Verder is al beslist dat iedereen die HIV positief getest worden, de behandeling krijgt terugbetaald. Deze behandeling bestaat uit AIDS-remmers. Hoe sneller aan deze medicatie wordt begonnen, des te kleiner de kans wordt dat HIV zich ontwikkelt tot AIDS. Na drie maanden zorgen de virusremmers ervoor dat de kans om anderen te ­besmetten erg klein wordt.

Binnen 15 minuten uitslag

De VIH-zelftest werkt op bloed en dit neemt de gebruiker zelf af met een vingerprik. Hierdoor komen er enkele druppels bloed vrij die voldoende zijn om het virus aan te tonen. Dit zonder tussenkomst van een arts. Uiteraard kan de apotheker hier wel bij helpen. De test speurt naar anti-hiv-1- en/of anti-hiv-2-antilichamen. Hierbij moet wel een incubatieperiode van 90 in acht worden genomen. De uitslag volgt binnen 15 minuten. Enkele technische details van de test:

– Testmateriaal : 2,5 microliter capillair bloed
– Gevoeligheid : 100% van de HIV-positieve personen verkreeg een correct resultaat
– Specificiteit : 99,8% van de HIV-negatieve personen verkreeg een correct resultaat

In Frankrijk worden inmiddels 2000 van deze tests per week verkocht, aldus de producent.

SOA’s preventief bestrijden?

SOA’s preventief bestrijden?

Steeds vaker wordt er geprobeerd geslachtziektes preventief te bestrijden. Het bekendste voorbeeld is PrEP (pre-expositie profylaxe). Met deze pil voorkom je met HIV geïnfecteerd te raken. Vooral onder homomannen is dit een zeer actueel onderwerp. De pil slik je voordat je seks hebt en hiermee wordt de kans op HIV enorm verkleind, zo klein dat het oplopen van HIV bijna onmogelijk wordt.

Hoewel er allerlei voorwaarden zijn om PrEP te kunnen slikken, lijkt de pil aan populariteit te winnen. Ook Chlamydia zou preventief bestreden kunnen worden, niet met een pil maar met een vaccin. Canadese onderzoekers ontdekten de mogelijkheid om een antigen te ontwikkelen dat Chlamydia zou kunnen afbreken op het moment dat de bacterie het lichaam binnentreedt. Het gaat dan om het BD854 antigen.

Wordt dit de toekomst? Gaan huisartsen in de toekomst mensen preventief behandelen voor SOA’s? Krijgen we straks een pil of prik en lopen we dan geen risico meer? Zo’n vaart lijkt het niet te lopen, hoewel PrEP hier een uitzondering op is.

Het klinkt mooi: SOA’s preventief bestrijden waardoor een infectie voorkomen wordt of helemaal geen kwaad meer kan. Toch zijn er bedenkingen. Het grootste probleem is dat een preventieve methode alleen de SOA voorkomt waarvoor ie is ontwikkeld. PrEP voorkomt alleen HIV maar geen Chlamydia, Syfilis en Gonorroe. Mannen die PrEP slikken zullen het condoom eerder achterwege laten waardoor andere SOA’s vrij spel krijgen. Goede controle en toegang tot betrouwbare testen is noodzakelijk. Want ook die andere SOA’s vormen een gevaar.

Het Chlamydia vaccin dat in Canada in ontwikkeling is, bestrijdt alleen de Chlamydia-infectie en werkt bovendien nog niet helemaal zoals het zou moeten. In zo’n 80 procent van de gevallen blijkt het vaccin effectief. Op dit moment zou zo’n vaccin dus ook schijnzekerheid opleveren.

Preventieve zorg is duur. De zorgverzekeraar buigt zich over het onderwerp maar een eventueel Chlamydia vaccin in het zorgverzekeringspakket lijkt nog ver weg. De behandeling voor Chlamydia is namelijk niet prijzig en daarom zou zo’n vaccin wel eens duurder kunnen uitvallen dan de feitelijke behandeling.

Toch is het een goede ontwikkeling om de SOA voor de besmetting al de das om te doen. Zeker wanneer het op HIV aankomt. Deze virale geslachtsziekte is namelijk niet te genezen en kan met PrEP voorkomen worden. En voorkomen is nog altijd beter dan genezen. Maar het makkelijkst voor handen middel om SOA’s te voorkomen blijft nog altijd het condoom! PrEP en het vaccin helpen maar tegen één SOA, het condoom voorkomt ze allemaal.

HIV over paar jaar te genezen?

HIV over paar jaar te genezen?

Amerikaanse wetenschappers claimen bewijs te hebben het HIV-virus te kunnen verwijderen uit geïnfecteerde cellen.  Zo kan ook worden voorkomen dat het virus terugkomt. Op dit moment zijn HIV-patienten aangewezen op remmers. Dit zijn dure medicijnen die levenslang gebruikt moeten worden zodat HIV zich niet doorzet tot aids.

Onderzoekers zeggen nu met speciale technologie het HIV-virus uit het DNA van geïnfecteerde cellen te kunnen halen. Er zijn inmiddels succesvolle experimenten geweest in een laboratoriumomgeving. Het team onderzoekers van de Universiteit van Philadelphia claimt dat binnen 3 jaar de eerste tests op mensen kunnen worden uitgevoerd.

Er is positief gereageerd op het nieuws. “De huidige medicijnen houden het virus onder controle, maar patiënten moeten de rest van hun leven aidsremmers gebruiken. Zodra ze hiermee stoppen, verspreidt het virus zich snel door het lichaam en kan het aids veroorzaken. We hebben aangetoond het hiv-virus kan worden verwijderd uit immuuncellen en dus kunnen we voorkomen dat het virus zich verder verspreidt.”

Cas9

Met een speciaal soort proteïne, wat Cas9 is gedoopt, kan het HIV-virus gedetecteerd worden. Door bloed af te staan, kan het Cas9 proteine worden toegevoegd. Wetenschappers stellen dat terugplaatsing van slechts 20 procent van de herstelde immuuncellen genoeg is om de ziekte te genezen.

In Nederland zijn ongeveer 25.000 mensen met HIV besmet. Naar schatting weer een kwart dit zelf niet.

Wachtlijsten bij SOA Poli’s

Wachtlijsten bij SOA Poli's

Door bezuinigingen op SOA Poliklinieken kunnen duizenden mensen die zich willen laten controleren op een SOA of HIV niet meer terecht bij de GGD. De GGD Amsterdam – met de grootste SOA Poli van Nederland – mag jaarlijks 6000 consulten minder uitvoeren. De GGD in Amsterdam waarschuwt dat de wachtlijsten voor mensen die zich willen testen op HIV enorm zijn opgelopen, en dat dit probleem waarschijnlijk in alle grote steden bestaat. De SOA-test wordt er zo niet toegankelijker op.

Jongeren tussen de 20 en 25 jaar kunnen door de bezuinigingen niet meer automatisch terecht bij de polikliniek in Amsterdam voor een SOA-onderzoek. Ook mensen van buiten het werkgebied kunnen niet geholpen worden, zij worden doorverwezen naar hun lokale GGD of huisarts. Jongeren tot twintig jaar kunnen nog wel terecht bij een kliniek in de hoofdstad. In totaal vergoedt de overheid dit jaar 40.000 consulten in Amsterdam, 6000 minder dan in 2014.

Laagdrempelige SOA-zorg

De SOA-zorg in Nederland wordt minder effectief en laagdrempelig door de bezuinigingen op SOA- en HIV-consulten, waarschuwt SOA Aids Nederland. Directeur Ton Coenen wijst erop dat het juist belangrijk is dat SOA-zorg toegankelijk is en voor iedereen beschikbaar, ook voor jongeren. Het risico bestaat dat wanneer jongeren voor een SOA-consult niet terecht kunnen bij de GGD, ze afzien van een test. Coenen roept het ministerie van Volksgezondheid op om niet te wachten tot de evaluatie van de aangepaste ASG-regeling, maar de SOA-zorg in Nederland snel weer voor iedereen toegankelijk te maken.

Anoniem testen

Er komen steeds meer alternatieven om te testen op geslachtsziekten. In plaats van een consult bij de polikliniek of bezoek aan de huisarts, is het ook mogelijk om zelf een test te kopen. Deze tests zijn online te bestellen en zelfstandig uit te voeren. Vervolgens wordt het materiaal naar een laboratorium opgestuurd, waar het wordt onderzocht. De uitslag volgt – in geval van Openlab – al binnen 48 uur. Het voordeel van deze alternatieve test is dat het volledig anoniem kan. Met name voor jongeren die de stap naar een polikliniek of huisarts spannend vinden, is dit een laagdrempelige manier om te testen op SOA’s. Met door deze alternatieven worden de GGD’s ook ontzien waardoor wachtlijsten teruggedrongen zouden kunnen worden.